BEOČIN U PROŠLOSTI 

 Beočin se osmanskom fiskalnom popisu iz 1530. godine ne pominje, niti se navode podaci o stanovništvu ili bogomoljama. Ipak, u kasnijim periodima naselje se redovno evidentira, što omogućava bolju sliku o njegovom razvoju i naslućivanje njegovog srednjovekovnog izgleda. Prema indeksu mesta u oblasti Varadina, broj domaćinstava u Beočinu u navedenim godinama iznosi: 1546 — 13 domova, 1552 — 36 domova, 1566 — 38 domova, 1578 — 36 domova i 1590 — 36 domova. Godine 1702. naseljen je bio pravoslavnim Rašanima, takođe hajducima i husarima. Sačuvani su temelji stare crkve. U vreme Turaka nisu plaćali poreze, ali su kasnije Ali-agi iz Petrovaradina davali desetinu, drva, seno i maslac, kao i sultanski porez od 3 forinte po sesiji zemlje. Beočin je 1702.godine imao 49 porodičnih starešina, 1734. – 82 doma, 1766. – 80, a 1791. – 125 domova sa 519 duša. Mijat Stojanović u svom zapisu iz 1856. godine opisuje kako se, po povratku iz manastira Grgetega u Karlovce, tokom školskih praznika uputio kolima preko Kamenice u Beočin da obavi neki posao. Ne našavši onoga koga je tražio, razgledao je selo, koje mu se, kao malo mesto, brzo ukazalo u celini. Kuće su bile razbacane po brežuljcima ispod planine, bez ikakvog reda, kao žbunje u divljini. Kroz sredinu Beočina tekao je planinski potočić, na kome je bilo više malih mlinova, u selu i van njega, a voda je do vitlova vođena kroz drvene žlebove. Selo je udaljeno pola časa od glavnog druma i oko jedan čas od Čerevića. Iako u samom selu nije bilo ničeg naročito značajnog, ispred njega se nalazila velika krečana u kojoj se pecao vrlo dobar kreč, jer se u beočinskim planinama kopao kvalitetan krečnjak. U okolini je bilo i dosta različitih vrsta kamena, što je Stojanović kasnije i sam potvrdio. Blizu manastira nalazio se izvor izuzetno dobre vode, a na obližnjim brdima belocrven mramor-kremenjak sposoban da iskresi varnicu, zatim sivica, smolenjak, praud i sjajni gneis sa nešto srebrne rude. Naziv potesa su: Ciglane, Baštine, Kip, Alasovac, Grujina strana, Ragulja, Časor, Matorac, Lepinje, Dolovi, Planta, Dumbovo, Ravanj, Brankovac i drugi. Nazivi izvora su: Dobra voda, Dumbovački, Ragulja, Ajdukovac, Bela voda, Gornja voda i Kurjakovac.

Literatura:

Neven, zabavno-poučni mjesečnik, Zagreb, 1856, br. 5, str. 205.

Dušan J. Popović Srbi u Sremu do 1736/7, istorija naselja i stanovništva, Beograd, 1950.

B. W. Mc Gowan, Sirem Sancagi Mufassal Tahrir Defteri, Ankara, 1983.

Marko Jačov, Srem na prelomu dva veka (XVII-XVIII), Beograd, 1990.

BANOŠTOR U PROŠLOSTI

    Banoštor (Banostar, nekad Bakmonostra) je u srednjem veku bio varoš sa utvrđenjem, prvi put je zabeležen 1198. godine.  Godine 1702. selo je bilo naseljeno Rašanima – hajducima i husarima, koji u vreme Turaka nisu plaćali travarinu ni desetinu. Nije bilo hrišćanskih vlasnika zemlje. U selu se nalazila zidana rašanska crkva i ruševine kaštela. Stanovnici su bili direktno potčinjeni Porti, kao vojnici, i nisu priznavali turske gospodare. Zabeleženo je 1776/7.godine da je Banoštor selo na Dunavu, nekada slavni grad i sedište sremskih biskupa. Osmanlije su ga više puta pustošili, pa je s vremenom spao na selo. U okolini ima mnogo ostataka starih građevina. Po popisima imao je: 1733. godine 50 „hlebova“, 1734. – 53, 1756. – 30, 1766. – 55, 1774. i 1791. – po 65 domova sa 316 duša, a 1810. godine 85 domova. Prema svešteniku, broj stanovnika se od 1774. do 1810. nije povećao zbog dolaska Nemaca. Naziv za potese su: Čaira, Orašje, Dedovac, Pod peskom, Čonak, Jasike, Piština, Rovanja, Radovac, Prljuša, Vukovac, Razvale, Kruševlje, Gradine, Donja i Gornja Koruška, Matijin parlog, Ilijin Zatonj, Duga međa, Duboki do, Birdan, Kesice, Radoš kut, Klenovac, Ravnine, Poštinac, Patkovac, Đoinac, Belilo, Međputovi, Vislerovac, Tekeniš, Lisoš. Nazivi za potoke su: Koruškanski, Tekeniški i Čitlučki.

Literatura:

Dušan J. Popović Srbi u Sremu do 1736/7, istorija naselja i stanovništva, Beograd, 1950.

Marko Jačov, Srem na prelomu dva veka (XVII-XVIII), Beograd, 1990.

Fridrih Vilhelm fon Taube, Istorijski i geografski opis Kraljevine Slavonije i Vojvodstva Srema kako s obzirom na njihove prirodne osobine tako i na njihovo sadašnje ustrojstvo i novo uređenje u crkvenim, građanskim i vojnim stvarima, Matica srpska, Novi Sad, 1998.

GRABOVO U PROŠLOSTI 

   Grabovo je po popisu iz 1733. godine imalo je 32 „glave“, 1734. – 26 domova, 1736. – 21 kućnog starešinu, 1756. – 28, 1766. – 53, 1774. – 65, 1791. – 80 domova sa 495 duša, a 1810. godine 107 domova i 718 duša (1808). Nazivi za potese: Prosište, Čomak, Glavice, Proba, Vignjište, Prevod, Kozara, Lisoš, Diminac, Beloš, Veliki orah, Orlovac, Voljakovac, Kudeljište, Rujevac, Tekeniš, Kesten, Klenovac, Bajin do, Radoškut, Lipa, Belo brdo, Povodnjak, Tapija, Vučjak, Pod jabukom, Dekanovac, Gaj, Dudara, Ulice, Luka, Staro groblje, Ograda, Koruška, Lešće, Gornje i Donje močari, Medviš, Oraščići, Hladna voda, Jabuka, Matorci, Strmoglavince, Tiganj, Popovci, Riće, Kopreš, Popradine i Almaš.

Literatura: Dušan J. Popović Srbi u Sremu do 1736/7, istorija naselja i stanovništva, Beograd, 1950.

LUG U PROŠLOSTI

RAKOVAC U PROŠLOSTI

SVILOŠ U PROŠLOSTI

   Sviloš  se pominje 1687. godine. Godine 1702. je fiskalno mesto, naseljeno pravoslavnim Rašanima, koji su pod Turcima plaćali desetinu i sultanski porez kao i u drugim selima. Turski vlasnik bio je Ali-aga Beslić iz Mitrovice. Sredinom veka Sviloš ima oko pet stotina stanovnika, među kojima su seljačke, trgovačke i zanatske porodice. Po popisima imao je: 1733. – 20 „glava“, 1734. – 22 doma, 1736. – 20 porodičnih starešina sa četiri oženjena brata ili sina i dve udovice sa posedom, 1756. – 24, 1766. – 38, 1774. – 40, 1791. – 55 domova sa 224 duše, a 1810. godine 67 domova i 517 duša (1808). Nazivi za potese su: Vrh, Mladice, Ive, Dolac, Stojin do, Vrbara, Medviš, Išpanovac, Drenje, Čedilinac, Dukatarka, Luke, Livade, Brest, Sovača, Dugačke njive, Levča, Selište, Kruševlje, Brajinac, Orin do, Šumović i Čorat.

Literatura:

Dušan J. Popović Srbi u Sremu do 1736/7, istorija naselja i stanovništva, Beograd, 1950.

Marko Jačov, Srem na prelomu dva veka (XVII-XVIII), Beograd, 1990.

SUSEK U PROŠLOSTI

   Susek (Szuszeck, Schuseck) je u  srednjem veku bio utvrđeno i znatno naselje, prvi put je zabeležen 1445. godine. Krajem 17. veka je dobro naseljeno selo na Dunavu, koje je obrađivalo zemlju napuštenih okolnih sela. Godine 1702. u njemu žive pravoslavni Rašani, a od zgrada ima samo četiri mlina. Pod Turcima stanovnici nisu plaćali neke dažbine, ali su kao fiskalno mesto imali obaveze prema Ceri-paši iz Iloka. Do 1761. Susek ima novu crkvu sa legatima i 130 seljačkih porodica.  Godine 1776/7. zabeleženo je kao selo na Dunavu, oko 2 milje od Iloka. Ima jednu grčku crkvu i poštansku stanicu gde putnici na liniji iz Oseka za Beograd dobijaju odmorne konje. Po popisima imao je: 1733. – 150 „glava“, 1734. – 126 domova, 1737. – 97 porodičnih starešina sa devet oženjenih i tri neoženjena brata ili sina i šest udovica sa posedom, 1758. – 100, 1766. – 154, 1774. – 165, 1791. – 162 doma sa 594 duše, a 1810. godine 200 domova i 968 duša (1808). Nazivi za potese su: Rudina, Tancoš, Baoda, Gornji rit, Donji rit, Velika ada, Karapat, Vakalova, Ševinac, Jagorin do, Parlozi, Koruška, Panj, Čorat, Vamovo, Živkara, Ritić, Spajino guvno, Svračinjak, Velika međa, Polica, Gojkara, Brest, Močar, Orlovac, Bojinac, Šalgov, Kruška, Zapara, Mali lug, Veliki lug, Širkut, Samarica, Ležimir, Kokinac, Groblje, Čvornica, Kražina, Crkvina, Kosarlija, Komluš i Put.

 Literatura:

Dušan J. Popović Srbi u Sremu do 1736/7, istorija naselja i stanovništva, Beograd, 1950.

Marko Jačov, Srem na prelomu dva veka (XVII-XVIII), Beograd, 1990.

Fridrih Vilhelm fon Taube, Istorijski i geografski opis Kraljevine Slavonije i Vojvodstva Srema kako s obzirom na njihove prirodne osobine tako i na njihovo sadašnje ustrojstvo i novo uređenje u crkvenim, građanskim i vojnim stvarima, Matica srpska, Novi Sad, 1998.

    ČEREVIĆ U PROŠLOSTI 

 Čerević (Cserovicz, Scherowisch) utvrđenje prvi put se pominje 1339, a varoš 1372. godine. Godine 1478. varoš je imala 86 celih i 41 polovinu jobađskih imanja, pri čemu su Srbi živeli odvojeno od Mađara u svom kraju („vicus rascianorum“). Turci su ga zauzeli 1526. godine.  U najranijem osmanskom fiskalnom popisu iz 1530. godine, zabeležen je Čerević, sa sumarnim podacima o poreskim obveznicima. Godine 1702. je zabeležen kao naseljen Rašanima (hajduci i husari). U njemu se nalazio jedan razrušeni kaštel, u kome su stanovali Turci. Osim toga, sačuvani su bili i temelji jedne turske džamije. Fiskalno je mesto. Turčinu Mehmedu Vačinu koji je bio vlasnik, plaćali su svaku vrstu desetine i ništa više. Sultanski porez u iznosu od 3 forinte po sesiji zemlje isplaćivali su u Budimu.  Početkom 18. veka Čerević je bio znatno naselje. Čerević je 1776/7.godine prilično veliko selo na Dunavu i poslednja poštanska stanica između Oseka i Petrovaradina (oko 3 milje od tvrđave). Put je kratak, ali zbog visokih i divljih bregova najopasniji i najteži na toj deonici. Ko iz Čerevića skrene desno preko Iriga za Karlovce (bez silaska u Petrovaradin) izbegava većinu bregova i nalazi bolji put. Po popisima je imao: 1733. – 140 „hlebova“, 1734. – 150, 1756. – 122, 1766. – 174, 1774. – 190, 1791. – 121 dom sa 1163 duše, a 1810. godine 308 domova i 1518 duša (1808). Nazivi za potese su: Orašje, Šakotinac, Belo brdo, Sretin do, Lipa, Međe, Kruševlje, Potok, Njive, Brdo, Kaluđerica, Borkovac, Potoranj, Kesten, Lovra, Bikonj, Pavliš, Bare, Baštine, Općinska ada, Varoške livade, Orlovac, Lipe, Kurjačka stena, Žila, Mali i Veliki Tancoš, Drenovac, Gradac, Pepeljara, Duboka voda, Ujnina voda i Testera. Nazivi za izvori i vode: Pavliška česma, Bare, bunar na krečanama, Šakotinački bunar, Stublina, Hladna voda, Protinac, Mandinac, bunar na Plandištu, Čertičevac, Kaluđerica, Klenovac, Berberov bunar i Tešićevac.

Literatura:

Dušan J. Popović Srbi u Sremu do 1736/7, istorija naselja i stanovništva, Beograd, 1950.

 B. W. Mc Gowan, Sirem Sancagi Mufassal Tahrir Defteri, Ankara, 1983.

Fridrih Vilhelm fon Taube, Istorijski i geografski opis Kraljevine Slavonije i Vojvodstva Srema kako s obzirom na njihove prirodne osobine tako i na njihovo sadašnje ustrojstvo i novo uređenje u crkvenim, građanskim i vojnim stvarima, Matica srpska, Novi Sad, 1998.